Uv-licht: de grootste vijand van onze huid

In de vorige blogpost bespraken we de positieve effecten van de zon op je huid namelijk de aanmaak van vitamine D. Maar we mogen zeker niet vergeten dat de zon vrij veel negatieve gevolgen voor de huid heeft. De zon zendt verschillende soorten straling uit die in 3 groepen kan worden verdeeld: infrarood, zichtbaar licht en ultraviolet licht dat net als infrarood, onzichtbare straling is. In deze blogpost gaan we dieper in op de uv-straling en waarom deze zo schadelijk voor de huid is.

Wat is uv-licht nu juist?

De zon straalt zowel zichtbaar als onzichtbaar licht uit. Dit onzichtbaar licht is ultraviolet-licht en het bestaat uit: ultraviolet-A, -B en -C stralen. Uv A-stralen vormen het grootste deel van de ultraviolette straling. Deze dringt vrij makkelijk door tot het aardoppervlak en is de minst schadelijke van de drie uv-soorten. Het is verantwoordelijk voor huidveroudering, zonverbranding en in mindere mate voor huidkanker. 

Uv B-stralen vormen een klein gedeelte van de ultraviolette straling en wordt grotendeels door de dampkring tegengehouden. Maar bij een wolkenloze hemel dringt er toch nog vrij veel door tot aan het aardoppervlak. Het is verantwoordelijk voor huidveroudering, zonverbranding en huidkanker. 

Uv C-straling is de krachtigste vorm van uv-straling maar deze wordt door de ozonlaag tegengehouden en bereikt daardoor gelukkig de aarde niet.

Uv A- en uv B-stralen kunnen de huid dus beschadigen, maar wat doen ze juist met de huid? Welke effect hebben ze? 

Uv A-stralen zijn de hele dag aanwezig en zorgen voor een snelle maar kortstondige bruine tint. De uv A-stralen kunnen diep in de huid doordringen en de diepere huidlagen beschadigen. Ze tasten de elastische vezels van de huid aan, en veroorzaken rimpels en een vroegtijdige veroudering van de huid. Bovendien verzwakken uv A-stralen het afweersysteem van de huid waardoor de doeltreffendheid van de afweer daalt en abnormale cellen die dan ontstaan, kunnen niet meer vernietigd worden en krijgen de kans zich te vermenigvuldigen. Dit zou de ontwikkeling van bepaalde huidkankers verklaren.

De uv A-stralen bevorderen bovendien de vorming van vrije radicalen binnenin de cellen. Als ze niet onmiddellijk geneutraliseerd worden, gaan deze vrije radicalen ook de DNA-moleculen aanvallen. De schade op dat niveau kan zich opstapelen en uiteindelijk uitmonden in een kanker. 

Uv B-stralen zorgen voor een trage maar langer blijvende bruine tint. Ze beschadigen de buitenste laag van de huid en veroorzaken zonnebrand en huidkanker. Uv B-stralen veroorzaken breuken in de drager van ons erfelijk materiaal, de dubbele DNA-ketting. Deze breuken kunnen de werking verstoren van de genen die de celdeling controleren. De schade toegebracht aan het DNA, zou onder meer aan de oorsprong kunnen liggen van een verzwakking van het afweersysteem en zo de weg vrijmaken voor de ontwikkeling van een kanker. 

Toch heeft uv-straling ook goede kanten. Zo is het essentieel voor de aanmaak van vitamine D en heeft het, mits goed gedoseerd, een ontstekingsremmende werking op de huid. Bij eczeem en psoriasis wordt door de dermatoloog wel vaker uv-lichttherapie toegepast. 

Welke beschermingsmaatregelen kunnen we nemen?

We kunnen ons op 3 manieren beschermen tegen de schadelijke uv-straling. Ideaal is om een combinatie van beschermingsmaatregelen te hanteren: 

 #1 Draag beschermende kleding, een bril of een hoedje

Geniet van de zon, maar voorkom overmatige blootstelling en verbranding. Draag beschermende kleding, een hoedje en zeker een zonnebril want de ogen kunnen door uv-straling worden beschadigd. 

#2 Smeer je huid in met een voldoende hoge beschermingsfactor. 

Smeer onbedekte huid altijd in met een zonnebrandproduct met een SPF beschermingsfactor tegen uv A- en uv B-stralen. Regelmatig opnieuw insmeren, vooral wanneer je veel transpireert en na het zwemmen of afdrogen.

#3 Vermijd zonblootstelling tijdens de uv-licht piekmomenten 

Vermijd de zon zoveel mogelijk tussen 12.00 uur en 15.00 uur. Blijf niet te lang in de zon. Drink voldoende water, zodat de vochtbalans in je lichaam op peil blijft.

Om deze blog af te sluiten willen we jullie nog een paar belangrijke zonfeiten meegeven die zeker niet onbelangrijk zijn.  

#1 De effectiviteit van producten met SPF wordt overschat

Het is belangrijk om te weten dat producten met SPF geen volledige bescherming tegen de zon garanderen. Daarom is het belangrijk om vaak en voldoende zonnebrandcrème te smeren. Gebruik als maatstaf één volle theelepel voor je gezicht, en één à twee eetlepels voor je lichaam.

#2  Ook achter glas kun je uv-schade oplopen

Hoewel uv B-stralen door glas geblokkeerd worden, houdt glas de schadelijke uv A-stralen niet tegen. 50% van deze straling komt door glas heen. Zowel op kantoor, in huis als in de auto kan de huid daardoor beschadigd raken. ‘Ik zit de hele dag binnen’ is dan ook geen excuus om jezelf niet in te smeren.

#3 Zelfs één keer verbranden brengt de huid blijvende schade toe

Iedere keer als je verbrandt, beschadigen je huidcellen. Deze cellen zijn beschadigingen in de huid, die zich op latere leeftijd tot huidkanker kunnen ontwikkelen. 

#4 Het hoeft niet zonnig te zijn om huidschade op te lopen

Zelfs op een mistige of bewolkte dag kunnen uv-stralen de huid bereiken en schade veroorzaken.